Okres przełomu zimy i wiosny charakteryzuje się wzrostem pożarów związanych z nielegalnym wypalaniem traw oraz pozostałości roślinnych. Zjawisko to stanowi poważne zagrożenie dla środowiska, życia ludzi oraz ich mienia, a także wymaga znacznych sił ze strony służb interwencyjnych.
Od początku roku na Sądecczyźnie Straż Pożarna zarejestrowała ponad 100 zgłoszeń dotyczących pożarów. Analizy z 2025 roku pokazują, że pożary traw są poważnym zagrożeniem – w Polsce w 2025 roku zginęło w ich wyniku 7 osób, a 86 zostało rannych. Gaszenie tych pożarów wymagało zużycia 113 012 144 litrów wody, a straty materialne wyniosły 28 347 600 PLN. Średni czas trwania akcji ratunkowych wynosił 1 godzinę, 5 minut i 42 sekundy.
W związku z niepokojącą skalą tego problemu, komendanci omawiali potrzebę bieżącego monitorowania sytuacji oraz zwiększenia patroli w rejonach szczególnie zagrożonych wypalaniem traw. Podkreślili także znaczenie działań profilaktycznych i edukacyjnych, które mają na celu uświadamianie mieszkańców o negatywnych skutkach oraz konsekwencjach prawnych wypalania traw.
Szczególną uwagę zwrócono na nowelizacje Kodeksu wykroczeń i Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, które weszły w życie 2 stycznia br. Zmiany te mają na celu zaostrzenie odpowiedzialności za wykroczenia zagrażające bezpieczeństwu pożarowemu, w tym za wypalanie traw oraz rozniecanie ognia w lasach i na łąkach. Kluczowe zmiany to:
- Podniesienie górnej granicy grzywny za sprowadzenie zagrożenia pożarowego z 5 tys. zł do 30 tys. zł.
- Podwyższenie maksymalnej wysokości mandatu karnego z 500 zł do 5 tys. zł, a w przypadku popełnienia kilku wykroczeń jednym czynem – z 1000 zł do 6 tys. zł.
Zgodnie z art. 82 par. 4 Kodeksu wykroczeń, za wypalanie trawy, słomy lub pozostałości roślinnych w odległości mniejszej niż 100 m od zabudowań, lasów czy zboża, grozi kara aresztu, ograniczenia wolności lub grzywny.
Rolnicy, którzy dokonają wypalania traw, narażają się nie tylko na odpowiedzialność karną, ale także na utratę dopłat z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Warto także zwrócić uwagę na art. 163 § 1 Kodeksu karnego, który stanowi, że „kto sprowadza zdarzenie zagrażające życiu lub zdrowiu wielu osób lub mieniu na wielką skalę, mające postać pożaru, podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.” W przypadku, gdy skutkiem pożaru jest śmierć lub poważne obrażenia wielu osób, kara może wynieść nawet 15 lat więzienia.
Policja i Straż Pożarna apelują o rozwagę i czujność. W sytuacji zauważenia pożaru lub osoby dokonującej podpalenia, należy natychmiast zadzwonić pod numer alarmowy 112. Odpowiednia reakcja może uratować życie i mienie!